Phân loại lao động theo điều kiện lao động

Trong công tác quản lý an toàn vệ sinh lao động, việc phân loại lao động theo điều kiện lao động là cơ sở pháp lý cốt lõi để doanh nghiệp thực hiện các chế độ bảo hiểm, bồi dưỡng độc hại và nghỉ hưu sớm cho nhân viên. Do đó, các doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý những thay đổi mang tính bước ngoặt trong cách xác định danh mục nghề nghiệp và phương pháp đánh giá thực tế.

1. Phân loại lao động theo điều kiện lao động là gì?

Phân loại lao động là quá trình đánh giá tổng hợp các yếu tố có hại, nguy hiểm phát sinh trong môi trường làm việc cùng với gánh nặng tâm sinh lý lao động. Kết quả phân loại chia người lao động thành 6 loại (từ I đến VI):

• Loại I, II, III: Điều kiện lao động bình thường.

• Loại IV, V, VI: Điều kiện lao động nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.

2. Căn cứ pháp lý mới nhất để phân loại lao động theo điều kiện lao động

Tính đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp không được phép sử dụng các danh mục nghề cũ từ trước năm 2020. Mọi hoạt động rà soát phải dựa trên:

• Thông tư 03/2025/TT-BLĐTBXH (Mới nhất): Sửa đổi, bổ sung và cập nhật danh mục nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm. Đây là văn bản quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần áp dụng ngay để tránh sai sót trong hồ sơ bảo hiểm.

• Thông tư 29/2021/TT-BLĐTBXH: Quy định tiêu chuẩn và phương pháp phân loại lao động dựa trên thang điểm các yếu tố môi trường và tâm sinh lý.

• Thông tư 24/2022/TT-BLĐTBXH: Quy định về mức bồi dưỡng bằng hiện vật cho người lao động làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, độc hại.

3. Phương pháp phân loại lao động chuẩn xác năm 2026

Doanh nghiệp không nên chỉ “tra tên nghề” mà phải thực hiện đánh giá thực tế thông qua 2 bước sau:

Bước 1: Quan trắc môi trường lao động

Doanh nghiệp phối hợp với đơn vị quan trắc môi trường lao động để đo đạc các yếu tố vật lý (ồn, rung, ánh sáng, nhiệt độ), hóa học (bụi, hơi khí độc) và sinh học. Nếu các chỉ số này vượt ngưỡng cho phép, điểm số điều kiện lao động sẽ tăng lên đáng kể.

Bước 2: Đánh giá gánh nặng tâm sinh lý và Ecgonomi

Đây là điểm mà nhiều doanh nghiệp thường bỏ qua. Thông tư 29 yêu cầu đánh giá:

• Cường độ lao động, tư thế làm việc gò bó.

• Áp lực tâm lý, căng thẳng thị giác hoặc thính giác.

• Mức độ trách nhiệm và sự đơn điệu của công việc.

4. Quyền lợi của người lao động khi được phân loại lao động đúng

Khi được xếp vào nhóm lao động loại IV, V, VI (nặng nhọc, độc hại), người lao động sẽ được hưởng:

• Chế độ ngày nghỉ: Được nghỉ thêm từ 2 – 4 ngày phép năm so với lao động bình thường.

• Bồi dưỡng hiện vật: Nhận mức bồi dưỡng bằng hiện vật giúp giải độc và phục hồi sức khỏe. Trong đó bao gồm 4 mức bồi dưỡng từ mức 1 đến mức 4.

• Rút ngắn thời gian nghỉ hưu: Được nghỉ hưu sớm hơn tối đa 05 năm so với tuổi quy định.

• Phụ cấp độc hại: Được tính cộng thêm vào lương theo thỏa thuận hoặc quy định ngành.

Kết luận

Phân loại lao động theo điều kiện lao động không chỉ là tuân thủ pháp luật mà còn là sự quan tâm thiết thực của chủ doanh nghiệp đối với sức khỏe của nhân viên. Việc cập nhật Thông tư 03/2025/TT-BLĐTBXH ngay hôm nay sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về kiện tụng và xử phạt hành chính.

Doanh nghiệp của bạn đã cập nhật danh mục nghề mới nhất chưa? Hãy liên hệ ngay với Công ty Cổ phần An toàn HTB để được khảo sát và tư vấn phân loại điều kiện lao động chuẩn xác nhất!

Công ty cổ phần An toàn HTB – Chất lượng là cam kết, sự hài lòng là kết quả.

• Địa chỉ: Số 84 ngõ 255 Lĩnh Nam, P. Vĩnh Hưng, Hà Nội

• Văn phòng giao dịch: LK14-TT2, 96-96B Nguyễn Huy Tưởng, P. Thanh Xuân Trung, Hà Nội

• Văn phòng tại Quảng Ninh: Lô HA 13-1 khu Little Việt Nam, P. Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh

• Hotline: 093 333 11 81

• Email: info@htblasafco.com