Các Biện Pháp Cốt Lõi Để Đảm Bảo ATVSLĐ Trên Sông Biển

Các công việc diễn ra trên sông, trên biển luôn mang tính chất đặc thù và tiềm ẩn vô số nguy cơ rủi ro cao hơn so với môi trường làm việc trên đất liền. Từ hoạt động hàng hải, khai thác thủy sản, xây dựng công trình biển, đến lặn dưới nước, mọi hoạt động đều đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về ATVSLĐ trên sông biển. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các quy định này không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là yếu tố sống còn, bảo đảm tính mạng, sức khỏe cho người lao động và sự bền vững của doanh nghiệp. Hãy cùng HTB LASAFCO tìm hiểu chi tiết về những nguy cơ thường gặp và các biện pháp cốt lõi để đảm bảo ATVSLĐ hiệu quả trong môi trường sông nước đầy thách thức.

Cơ sở pháp lý cho công tác ATVSLĐ trên sông biển

Công việc trên sông, trên biển, bao gồm cả lặn dưới nước, được pháp luật Việt Nam xếp vào danh mục các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ. Đây là nền tảng quan trọng buộc người sử dụng lao động và người lao động phải tuân thủ các quy định đặc thù.

Văn bản pháp lý nền tảng cho ATVSLĐ trên sông biển

• Luật An toàn, vệ sinh lao động năm 2015: Đây là văn bản pháp luật cao nhất quy định về các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các bên liên quan trong công tác ATVSLĐ. Điều 132 của Bộ luật Lao động 2019 cũng tái khẳng định sự tuân thủ pháp luật về ATVSLĐ là bắt buộc.

• Nghị định 44/2016/NĐ-CP (và các văn bản sửa đổi, bổ sung như Nghị định 140/2018/NĐ-CP): Quy định chi tiết về hoạt động huấn luyện ATVSLĐ.

• Thông tư 06/2020/TT-BLĐTBXH (thay thế Thông tư 13/2016/TT-BLĐTBXH): Ban hành danh mục các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ. Trong đó có nhóm “Làm các công việc trên sông, trên biển, lặn dưới nước; trên các nhà giàn, công trình dầu khí trên biển; lặn, giám thị lặn; chế tạo, đóng, vận hành, sửa chữa, bảo dưỡng, kiểm tra máy, thiết bị trong hầm tàu, phương tiện thủy”. Điều này xác định rõ các đối tượng cần phải được huấn luyện an toàn chuyên sâu.

Nghĩa vụ huấn luyện an toàn bắt buộc

NLĐ làm các công việc trên sông, trên biển thuộc Nhóm 3 theo quy định tại Nghị định 44/2016/NĐ-CP.

• Trách nhiệm của người sử dụng lao động: Bắt buộc phải tổ chức huấn luyện ATVSLĐ cho nhóm người lao động này. Việc không tổ chức huấn luyện sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định.

• Kết quả huấn luyện: Sau khi hoàn thành khóa huấn luyện, người lao động sẽ được cấp Thẻ an toàn hoặc Giấy chứng nhận hoàn thành khóa học, chứng minh họ đã được trang bị kiến thức và kỹ năng cần thiết để làm việc an toàn trong môi trường sông nước.

• Nội dung huấn luyện chuyên ngành: Ngoài các nội dung chung về chính sách, pháp luật và kiến thức cơ bản, huấn luyện chuyên ngành tập trung vào:

• Các yếu tố nguy hiểm, có hại đặc trưng khi làm việc trên sông, biển.

• Quy trình, biện pháp đảm bảo ATVSLĐ khi vận hành máy móc, thiết bị, đặc biệt trong hầm tàu, khoang chứa.

• Phương án cứu nạn, cứu hộ, xử lý sự cố như lật thuyền, đuối nước, hỏa hoạn.

• Sơ cấp cứu tai nạn lao động.

>> Xem thêm: Quy Định Mới Nhất Về Vận Chuyển Hàng Hóa Nguy Hiểm Trên Đường Bộ (NĐ 161/2024/NĐ-CP)

Nhận diện các yếu tố nguy hiểm đặc thù

Môi trường sông biển tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm, có hại riêng biệt mà người lao động và người sử dụng lao động cần phải đánh giá, nhận diện một cách chính xác. Trong đó, nhóm yếu tố mô tả nguy hiểm đặc trưng thiên nhiên/ môi trường bao gồm:

• Thời tiết bất lợi: Sóng to, gió lớn, bão, sương mù, dòng chảy xiết.

• Nguy cơ đuối nước: Ngã xuống nước, lật tàu/thuyền.

• Nhiệt độ: Sốc nhiệt, say nắng khi làm việc dưới trời nắng gắt hoặc nhiễm lạnh trong hầm tàu/thời tiết lạnh.

Cơ sở vật chất:

• Kết cấu không ổn định: Sàn tàu trơn trượt, cầu tàu không chắc chắn, di chuyển trên boong chòng chành.

• Thiết bị: Lỗi cáp, dây chằng, cần cẩu, máy móc bị ăn mòn / rỉ sét do muối biển.

• Không gian hạn chế: Nguy cơ thiếu oxy, khí độc trong hầm tàu, két chứa.

Con người:

• Thiếu kinh nghiệm/Huấn luyện: Không tuân thủ quy trình, không sử dụng bảo hộ.

• Mệt mỏi, căng thẳng: Thời gian làm việc dài, môi trường làm việc khắc nghiệt dẫn đến giảm khả năng tập trung, sai sót.

• Công việc đặc thù Lặn: Bệnh giảm áp, rối loạn áp suất, ngộ độc khí.

• Nạo vét/Đóng cọc: Sập bờ, va chạm với phương tiện khác, tiếp xúc vật liệu độc hại.

Các biện pháp quản lý và kỹ thuật ATVSLĐ trên sông biển cốt lõi

Để kiểm soát các nguy cơ trên, người sử dụng lao động phải xây dựng và triển khai một hệ thống quản lý ATVSLĐ toàn diện, dựa trên các quy định pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Về quản lý và tổ chức

• Xây dựng nội quy ATVSLĐ chuyên biệt: Phải cụ thể hóa các quy tắc an toàn cho từng vị trí làm việc trên tàu (boong, buồng máy, hầm hàng) và các hoạt động đặc thù (làm hàng, neo đậu, lặn).

• Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Đảm bảo người lao động, đặc biệt là thuyền viên và thợ lặn, có đủ tiêu chuẩn sức khỏe để làm việc trong môi trường khắc nghiệt, theo quy định của Bộ Y tế và cơ quan quản lý chuyên ngành.

• Đánh giá rủi ro: Thực hiện định kỳ và đột xuất để nhận diện, đo lường và đưa ra các biện pháp giảm thiểu rủi ro trước khi bắt đầu công việc, đặc biệt là công việc không thường xuyên.

• Bố trí nhân lực: Đảm bảo tàu cá/phương tiện thủy có nhân lực đầy đủ, hiệu quả (thủy thủ đoàn) và được kiểm soát bởi chỉ huy có thẩm quyền (thuyền trưởng).

Về trang bị và kỹ thuật an toàn ATVSLĐ trên sông biển

Phương tiện bảo vệ cá nhân (PPE) để đảm bảo ALVSLĐ với công việc trên sông biển:

• Bắt buộc trang bị: Áo phao, phao bơi, mũ bảo hộ, giày chống trượt, găng tay chuyên dụng. Với công việc lặn, phải có thiết bị lặn đạt chuẩn và được kiểm định.

• Quy định sử dụng: Người lao động phải được huấn luyện và bắt buộc sử dụng đầy đủ, đúng cách các PPE được cấp phát khi thực hiện công việc.

An toàn phương tiện thủy:

• Tàu, thuyền phải được Đăng ký và Kiểm định kỹ thuật an toàn định kỳ.

• Trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn hàng hải và an toàn sinh mạng (cứu sinh, cứu hỏa, thông tin liên lạc).

• Đảm bảo các khu vực đi lại (cầu thang, boong tàu) không trơn trượt, có tay vịn chắc chắn.

Quy tắc làm việc trên tàu/công trình:

• Kiểm tra trước khi làm việc: Luôn kiểm tra tình trạng kết nối, độ tin cậy của cọc nối, cọc hãm và các bộ dẫn động.

• Cấm các hành vi nguy hiểm: Tuyệt đối không nhảy từ cầu tàu lên tàu hoặc ngược lại, không nô đùa, xô đẩy nhau, không đứng ở khu vực nguy hiểm như góc quay cần cẩu hoặc chỗ be tàu chênh vênh.

• Công tác lặn: Không cho phép lặn khi tàu cuốc đang làm việc hoặc đang đóng cọc, đổ đá.

Xử lý sự cố và sơ cấp cứu

• Lập phương án ứng phó sự cố: Cần có kế hoạch chi tiết cho các tình huống khẩn cấp như: Người rơi xuống nước (cứu nạn đuối nước), cháy nổ, sự cố tràn dầu.

• Diễn tập định kỳ: Tổ chức diễn tập cứu nạn, cứu hộ thường xuyên. Ví dụ: diễn tập bỏ tàu, diễn tập cứu người rơi xuống nước để người lao động thuần thục kỹ năng.

• Trang bị y tế và kiến thức sơ cấp cứu: Trên tàu/công trình phải có tủ thuốc y tế đầy đủ và ít nhất một người được huấn luyện kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản, đặc biệt là kỹ thuật hồi sinh tim phổi (CPR) và xử lý tai nạn đuối nước.

>> Xem thêm: ATVSLĐ Khi Làm Việc Trên Cao: Quy Định Pháp Luật và Giải Pháp An Toàn Toàn Diện

Kết luận

ATVSLĐ trên sông biển không chỉ là việc tuân thủ các điều khoản luật pháp mà còn là việc xây dựng một văn hóa an toàn vững chắc. Mỗi cá nhân, từ thuyền trưởng, cán bộ quản lý đến từng ngư dân, thuyền viên, thợ lặn, đều phải ý thức rõ về trách nhiệm của mình.

Người lao động có quyền từ chối làm việc nếu thấy môi trường không đảm bảo an toàn và phải được trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân. Người sử dụng lao động cần chịu trách nhiệm trong việc tạo ra một môi trường làm việc an toàn, thông qua việc đầu tư vào huấn luyện, trang thiết bị và quy trình kiểm soát rủi ro.

Liên hệ ngay với HTB LASAFCO để được tư vấn chương trình huấn luyện an toàn lao động phù hợp nhất với doanh nghiệp của bạn!

HTB LASAFCO – Chất lượng là cam kết, sự hài lòng là kết quả.

• Địa chỉ: Số 84 ngõ 255 Lĩnh Nam, P. Vĩnh Hưng, Hà Nội

• Văn phòng giao dịch: LK14-TT2, 96-96B Nguyễn Huy Tưởng, P. Thanh Xuân Trung, Hà Nội

• Văn phòng tại Quảng Ninh: Lô HA 13-1 khu Little Việt Nam, P. Bãi Cháy, tỉnh Quảng Ninh

• Hotline: 093 333 11 81

• Email: info@htblasafco.com